Blog

Wuj Sam, Columbia, Yankee Doodle i inni – o personifikacjach USA

+ przykłady z arkuszy maturalnych CKE

Chcesz dobrze rozwiązywać zadania z karykaturami? Musisz poznać lepiej personifikacje narodowe! Ten cykl przydatny nie tylko dla maturzystów z historii, ale dla wszystkich entuzjastów historii rozpoczyna personifikacja USA, Wuj Sam. Skąd takie, a nie inne określenie tej personifikacji?

Ale po kolei! Najpierw wyjaśnijmy sobie, czym jest ta cała personifikacja! Personifikacją określamy wyobrażenie danego narodu pod postacią ludzką, nadanie jej jednocześnie charakterystycznych cech danego narodu.

Wuj Sam jako personifikacja po raz pierwszy pojawia się w 1812 roku. Określenie “Uncle Sam” (Wuj Sam) prawdopodobnie pochodzi od oznakowania beczek z wołowiną przeznaczonych dla wojsk amerykańskich w wojnie amerykańsko-brytyjskiej z 1812 r. Jedna z hipotez tłumaczących pochodzenie tej personifikacji głosi, że beczki jako własność rządu amerykańskiego oznaczano inicjałami U.S. (United States), co żołnierze żartobliwie odczytywali jako “Uncle Sam”, ponieważ za zaopatrzenie odpowiadał masarz Samuel Wilson, w skrócie Sam.

Jedyne znane zdjęcie masarza z Troy w stanie Nowy Jork, Samuela Wilsona, którego imię posłużyć miało za pierwowzór Wuja Sama, Domena Publiczna.
Plakat Jamesa Montgomery’ego Flagga z czasów I wojny światowej, namawiający do wstąpienia w szeregi armii amerykańskiej, Domena Publiczna. Plakat J. M. Flagga z 1917 r. powstał w oparciu o oryginalny plakat brytyjskiego Lorda Kitchenera z 1914 r.

Plakat z Wujem Samem służył do rekrutacji żołnierzy do armii amerykańskiej zarówno podczas I, jak i II wojny światowej. Co ciekawe, J. M. Flagg miał użyć zmodyfikowanej wersji własnej twarzy dla Wujka Sama, a weteran Walter Botts z kolei wymyślił tę charakterystyczną pozę.

Uncle Sam to nie jedyna personifikacja Stanów Zjednoczonych, którą możemy zobaczyć na mapach i karykaturach. Przed nim funkcjonował Brother Jonathan. Można w źródłach napotkać także takie personifikacje, jak Columbia, Yankee Doodle, Johnny Reb (personifikacja Południa), czy Billy Yank (personifikacja Północy).

Brother Jonathan, karykatura z 1852 roku, Domena Publiczna.
Columbia, żeńska personifikacja USA, autorstwa amerykańskiego ilustratora Paula Stahra, Domena Publiczna.
John Gast, Manifest Destiny, 1871, Domena Publiczna. Na tym obrazie osadnicy przemieszczają się na Dziki Zachód, prowadzeni i chronieni przez Kolumbię, personifikację USA, wspomagani przez nowoczesne technologie, takie jak linie kolejowe, linie telegraficzne i spychają rdzennych Amerykanów i żubry w zapomnienie. Kolumbia ubrana w rzymską togę reprezentuje republikańskie wartości Ameryki i oświecenie i postęp płynące ze wschodu na Dziki Zachód, co symbolizuje jasność przesuwająca się ze wchodu na zachód obrazu.

Przykłady z arkuszy maturalnych CKE

Personifikacje USA często pojawiają się na maturze z historii. Zdecydowanie najczęściej pojawia się Wuj Sam, jednak w ciągu wielu lat na maturze z historii pojawiały się tez inne personifikacje, USA np. Columbia w kontekście Manifest Destiny, raz pojawili się nawet Billy Yank i Johnny Reb w kontekście wojny secesyjnej i powstania styczniowego. Poniżej parę przykładów z maturalnych arkuszy CKE z historii z ostatnich lat:

Zadanie maturalne
Zadanie maturalne
Zadanie maturalne